Brussel off the beaten track: Oudergem en Zoniënwoud

apr 14, 2021 | Belgium, Travel to

Oudergem (foto: Jochem Oomen)

Brussel is een enorm bruisende stad, maar groen en rust is er ook genoeg te vinden. Zo kent de gemeente Oudergem heel wat groen, zoals het immense Zoniënwoud. Ga mee op pad door het Bergojepark, langs het Rood Klooster, het Driebronnenkasteel en naar de Bosgeestbron. Maak kennis met het woud waar de Belgische hoofdstad tot rust komt.

Ik woon al jaren in Brussel, maar in het Zoniënwoud was ik eigenlijk nog nooit geweest, shame on me! Het was dus hoogste tijd om er op verkenning te gaan. Op een zondagmiddag in de lente ging ik er op expeditie en ik was onder de indruk. Wat een natuurschoon hier om de hoek! En wat te denken van een kloostercomplex en een kasteel waarvan de geschiedenis tot in de Middeleeuwen teruggaat? Ik stippelde een wandeling uit die ik hier graag met je deel.

Wandelroute door park en woud

Lengte: 4 km, met het Driebronnenkasteel erbij 5km

Duur: minstens één uur

Beginpunt: metrostation Herrmann Debroux

Eindpunt: tramhalte Verbrandendreef (Drève des Brûlés)

Trek je stapschoenen aan en neem metrolijn vijf tot aan de eindhalte Herrmann Debroux. Volg de Vorstlaan (Boulevard du Souverain) in noordelijke richting en sla rechtsaf de Paul Verheyleweghenstraat in. Op het einde van deze straat ga je het poortje in. Je bent in het Bergojepark (Parc du Bergoje).

Oudergem (foto: Jochem Oomen)

Dit park bestaat uit een moeras, een kabbelend beekje en beboste hellingen. Dit is het begin van de vallei van de Roodkloosterbeek. Dit is echt een onbekende parel in Brussel, je verwacht dit niet aan de rand van een drukke stad. Leefmilieu Brussel beschermt dit park om de natuur er genoeg kans te geven, want het schijnt een enorm rijke biotoop te zijn, verstopt tussen de huizen en de kantoorcomplexen.

Oudergem (foto: Jochem Oomen)
Oudergem (foto: Jochem Oomen)

Vijvers en Rood Klooster

Eens je het park uit bent, kom je aan de drukke Waversesteenweg (Chaussée de Wavre). Je steekt deze over en gaat rechtdoor. Hier kom je in het gebied van het Rood Klooster (Rouge Cloître), dit is nog altijd het dal van de Roodkloosterbeek. Terwijl je de weg volgt, kom je langs de Grote en de Kleine Vijver van de Lange Gracht, waar naar het schijnt veel vleermuizen zitten. Voor de liefhebbers: aan de overkant van de vijver zit de Botanische Tuin Jean Massart van de Université Libre de Bruxelles (ULB).

En zo kom je vanzelf aan het Rood Klooster, wat tot ongeveer 1800 effectief een klooster was. In de vorige eeuw werd het eigendom van de Belgische staat en tot monument verklaard. Er staan een aantal mooie oude gebouwen: een tof oud pand aan de poort, een oud molenhuis, de abdij zelf en enkele hoofdgebouwen. Daar zit Kunstencentrum Roodklooster (Centre d’Art de Rouge Cloître), het Théâtre de la Parole en ook een boerderij met dieren. Het kunstencentrum is in Brussel alom gekend vanwege de tentoonstellingen. Dit centrale deel is deels gerenoveerd. Op het grote voorplein is soms in de zomermaanden een guingette, een openluchtbar, waar ze lokaal bier serveren. Verder is er een speelplein, wat het tot een kindvriendelijk geheel maakt. Ook is er een uitzichtpunt aan de overkant van de vallei: je kan dat gemakkelijk bereiken door de straat omhoog te nemen. Het punt zelf is in de bocht.

Oudergem (foto: Jochem Oomen)
Oudergem (foto: Jochem Oomen)

Wilde natuur

Nadat je het Rood Klooster gezien hebt, vervolg je je weg via de noordelijke oever van de Molenvijver en Klabotsvijvers. Langs de vijvers passeer je heel wat oude bomen met mooie wortels. Dit, in combinatie met het alom aanwezige mos, geven je de indruk dat je ineens heel ver in de natuur bent. En dat terwijl enkele honderden meters verderop het verkeer over de E411 of Autoroute des Ardennes voorbijraast.

Na deze vijvers beland je meteen in het Zoniënwoud. Dit deel wordt lokaal ook wel het Roodkloosterbos genoemd, naar de gelijknamige beek. Het wandelpad komt langs moerassen en ook enkele bronnen. Dit wandelpad is ook heel goed begaanbaar, je kan er ook over fietsen. Wijk je hiervan af, dan kom je in de wilde natuur.

Oudergem (foto: Jochem Oomen)

Bronnen in het woud

De eerste bron die je tegenkomt is de Source de l’Empereur, hier zie je wat water naar boven komen. Volgens de legende is deze plek vernoemd naar keizer Karel V, die hier vaak ging jagen. De andere bron is de Bosgeestbron, die in het Frans de Source du Sylvain heet. De eerste bron ziet er nog heel natuurlijk uit, de tweede heeft een monument voor dichter en schilder René Stevens die Sylvain genoemd werd door zijn vrienden. Sylvain verwees naar de Romeinse godheid Silvanus die bossen en velden zou beschermen. Dit omdat hij de oprichter van de Vrienden van het Zoniënwoud was.

Hiervandaan is het niet meer ver naar het eindpunt van deze wandeling: je vervolgt het pad, om daarna linksaf de Verbrandendreef (Drève des Brûlés) in te gaan. Een deel van deze weg bestaat uit traptreden. Hier bestaat de kans dat je onderweg herten tegenkomt. Na een kilometer ben je aan de gelijknamige tramhalte, waar tram 44 je terug naar metrostation Montgomery of naar Tervuren kan brengen.

Oudergem (foto: Jochem Oomen)
Oudergem (foto: Jochem Oomen)

Uitwijkmogelijkheid: het Driebronnenkasteel

Als je nog iets aparts wilt zien, kun je ten zuiden van de Klabotsvijver het wandelpad omhoog nemen naar het Containerpark van Oudergem. Hier ga je het viaduct van de snelweg E411 onderdoor. Dan volg je de parallelbaan Waversesteenweg (Chaussée de Wavre) een klein stukje naar links, totdat je het eerste bospad rechts tegenkomt. Dat sla je in. Deze Chemin des Trois Fontaines (Drieborrenweg) brengt je naar een kasteel.

Het Driebronnenkasteel (Château de Trois-Fontaines) staat lokaal bekend als Dry Borren, wat vermoedelijk oud-Nederlands voor drie bronnen is. Ondanks de beperkte omvang, is dit toch een plek van belangrijke historische waarde. Wat je nu ziet is een klein stukje van wat er ooit stond. Hier stond vroeger het jachtslot van de Hertogen van Brabant. Aan het kasteeltje kun je de restanten van de donjon nog zien. Leuk om te weten: dit kasteel is ook nog een gevangenis geweest voor stropers en houtsprokkelaars. Tegenwoordig is het kasteel bouwvallig, maar het wordt wel gerestaureerd. Van de drie bronnen, waar dit kasteel naar vernoemd is, is er nog eentje over. Deze bevindt zich op het einde van de zijweg tegenover het kasteel. Hier ontspringt de Watermaalbeek. Wandel hierna dezelfde route terug en je kunt de route vanaf het Rood Klooster vervolgen.

Oudergem (foto: Jochem Oomen)

Praktische info

Voor fietsers: een groot deel van deze route kun je fietsen, maar de trap aan de Verbrandendreef is niet bepaald fietsvriendelijk.

Parkeermogelijkheden: ook in dit deel van Brussel kan parkeren moeilijk zijn, maar parkeerplaatsen zijn er wel. Op het kruispunt van de Roodkloosterstraat en de Waversesteenweg is er één, alsook aan het Rood Klooster zelf en onder het viaduct van de E411 ter hoogte van het Containerpark van Oudergem.

Botanische tuin Jean Massart (FR / EN): https://www2.ulb.ac.be/sites/musees/jmassart/presentation.html

Kunstencentrum Rood Klooster: http://www.rouge-cloitre.be/nl/home.html

Théâtre de la Parole (FR): http://www.theatredelaparole.be

Informatiebron over de bronnen (FR): https://www.coordinationsenne.be/downloads/2018-08-28/2018-08-28_Compte-rendu.pdf

Meer doen na deze wandeling? Bezoek het naburige Tervuren met gemoedelijke dorpskern, imposant Koninklijk Museum voor Midden-Afrika en enorm park rondom deze cultuurtempel.

Disclaimer: dit artikel is geen samenwerking met bovengenoemde partijen, slechts puur enthousiasme van een Brusselaar die graag op verkenning gaat. 

Meer Brussel off the beaten track?

Getest: de gloednieuwe kabelbaan van Namen

Sinds mei 2021 heeft België een nieuw openbaar vervoersmiddel: een stadskabelbaan. De Téléphérique...

Dit zijn mijn meest memorabele reiservaringen

Iedere reiziger heeft wel een aantal dingen op reis meegemaakt die hij of zij niet zo snel zal...

Brussel off the beaten track: Europese Wijk

De meeste mensen kennen deze buurt vooral van het nieuws of van het voorbijrijden. Sommigen hebben...

0 Comments

Submit a Comment

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *