Dwalen langs Leuvense rafelranden

mrt 7, 2021 | Belgium, Travel to

De Vlaamse stad Leuven is vooral bekend vanwege de universiteit en het mooie historisch centrum. Toch heeft deze stad een andere kant die je misschien nog niet eerder hebt gezien. Zo vind je achter het station en rond de haven hippe stadsvernieuwing en verwaarloosde gebouwen broederlijk naast elkaar. Ook is er pal in het centrum een toren met sociale huurwoningen in de vorm van een raket. Maak kennis met Kessel-Lo, de Vaartkom en het Sint-Maartensdal.  

Menig toerist, die Leuven bezoekt, zal niet meer zien van deze stad zien dan het station en het toeristisch centrum. En dat is jammer, want deze studentenstad van 102 000 inwoners, heeft aan de rafelranden van het centrum wel wat hotspots die een bezoek meer dan waard zijn.

Vanwaar de term rafelranden? Deze komt uit Nederland en het komt erop neer dat er gebieden zijn aan de rand van de stad waar onverwachte dingen gebeuren.  Sommige auteurs schreven dat niet alles kraaknetjes in een stad moest zijn, maar dat rafelranden goed voor de stad zouden zijn omdat het de creativiteit een boost zou geven. Ik probeer het in Leuven te vinden.

Fietsen door en over het station

 

Veel reizigers komen in Leuven aan per trein. Het station is een blikvanger omdat het zowel een 19e eeuwse façade heeft als een 21e eeuwse overkapping. De meeste reizigers verlaten het station via een voetgangerstunnel, maar door het station en over de sporen heen is er ook een fietsbrug die de binnenstad met de hoger gelegen wijk Blauwput verbindt. Vanaf deze brug heb je al interessante doorkijkjes in het station. Dit is één van de drukste stations van België en een belangrijke hub: vanuit Leuven ben je doorgaans binnen het uur in de andere grote steden van het land.  

En juist vanwege deze centrale ligging koos de Grand Central Belge, een consortium van  privé-spoorwegmaatschappijen, ervoor om de centrale werkplaatsen hierin te richten. Het één en ander is al verdwenen, maar een aantal loodsen zijn blijven staan. Je bereikt dit door het station te verlaten aan de kant van Kessel-Lo en het fiets- en voetpad omhoog te volgen.

Van werkplaats naar foodhall

 

Van deze centrale werkplaatsen zijn drie zaken overgebleven: een kleine dichtgetimmerde loods aan het fietspad, de enorme Hal 9 die ieder moment gerenoveerd kan worden en Hal 5 die al is omgebouwd tot een foodhall. Hier rond zijn verschillende gebouwen in moderne bouwstijlen opgetrokken die je eerder verwacht in voormalige industriesteden als Enschede of Manchester.

Deze plek is zich aan het ontwikkelen tot het nieuwe hart van stadsdeel Kessel-Lo. Hierbij lijkt de inspraak en het initiatief van de bewoners zeker niet te zijn vergeten: zo is het experimentele Central Park 3010 opgetrokken als speeltuin van gerecycled materiaal en er is een collectieve moestuin. Op het moment van schrijven was de foodhall dicht vanwege het coronavirus, maar ik had de indruk dat er wel wat toffe cafés en restaurantjes in zaten.

Street art en sound system voor op de fiets

 

Even verderop in de wijk gaan de spoorwegactiviteiten onverminderd verder. Beheerder Infrabel heeft er een groot terrein, net als busmaatschappij De Lijn die hier een stelplaats heeft. En tussen deze terreinen en Kessel-Lo is een relatief nieuw fietspad met veel street art, waar tof werk tussen zit. Redelijk aan het einde zit jeugdhuis SOJO, een plek boordevol initiatief. Zij houden zich onder andere bezig met graffiti workshops, sound systems op fietsen monteren en tuinen onderhouden met robots. Ook staan ze mee in voor concerten in de buurt. Een fantastisch initiatief, dus!

Even verderop, aan de andere kant van het spoor, lonkt de Leuvense haven al. Maar toch is het de geur van de Stella Artois brouwerij die de buurt lichtelijk beneveld. Het verkeer over ringweg R23 raast voort. Het kanaal over, de heuvel op.

Volkse en hippe haven

 

Ik blijf voorlopig even in de haven, want hier is volop interessante bedrijvigheid. Enerzijds is er de nieuwe hippe buurt rond de Vaartkom, en anderzijds is er nog de industrie- en winkelzone aan de Kolonel Begaultlaan. Hier begint de Vaart Leuven Mechelen, waar nog steeds heel wat te vinden is. Tussen de loodsen met namen van bekende ketens zitten hier onder andere de grote supermarkten Malinka en ALTAJ, met respectievelijk Poolse en Turkse producten.

Aan de andere kant van het viaduct van de R23 hangt een andere sfeer in de haven. Hier is de stadsvernieuwing al aardig op dreef gekomen. Pakhuizen zijn gerenoveerd, gewaagde nieuwbouwcomplexen zijn opgetrokken en op de begane grond zitten hippe zaken die hele goede koffie aanbieden. Zelf was ik erg te spreken over de koffie van Noordoever.

Verborgen park

 

Op het einde van deze haven, vlak aan de luxere jachten, zit OPEK, het Openbaar Entrepot voor Kunsten. Hier worden tal van activiteiten georganiseerd. Check zeker hun agenda voor je naar Leuven afzakt.  

Achter de haven ligt het Sluispark. Een voormalige rafelzone waar de rivier de Dijle in de Vaart Leuven Mechelen uitmondt. Tijdens één van de eerste lentedagen is het er aangenaam vertoeven: een groene vlakte tussen de hoogbouw van de haven en de Middeleeuwse laagbouw van het centrum. Een interessant contrast.

Wolkenkrabber in vorm van raket

 

Aan de horizon prijkt een ander Leuvens landmark: de hoogste toren van het Sint-Maartensdal. Vanuit hedendaags oogpunt is het haast onbegrijpelijk dat de Belgische architect Renaat Braem in de historische binnenstad van Leuven een aantal enorme blokken en torenflats liet bouwen. Voor hem des te logischer: ooit tekende hij op in zijn boek “Het Lelijkste Land Ter Wereld” dat Middeleeuwse stadsplanning enorm lastig was in de 20e eeuw en dat er beter rechttoe rechtaan gebouwd kon worden.

Braem voegde de daad bij het woord en liet zeven mastodonten op een boogscheut afstand van de gotische Grote Markt neerzetten, waarvan één woontoren van 115 meter hoog die de naam Toren 5 draagt. Dit gebouw is vanuit de wijde omtrek zichtbaar en lijkt op een raket die ieder moment gelanceerd kan worden. Eerder zag ik zo’n gebouw in de Servische stad Užice. Maar het moet opgemerkt worden: lelijk is deze volksbuurt allerminst. Met de oranje baksteenkleuren zien de façades van de blokken en de torens er zeer goed onderhouden uit. Het lijkt wel een nette versie van een Franse cité HLM (habitation à loyer moderé, woning tegen gereduceerd tarief).

Waren dit wel rafelranden?

 

En zo eindigt dan een atypische tour door Leuven, want het Sint-Maartensdal ligt op vijf minuten wandelen van het station. Leuven is bloedmooi, maar bovengenoemde rafelranden rond het historisch centrum mogen er zeker zijn.

Toch kun je je de vraag stellen in hoeverre Leuven nog rafelranden heeft. De Werkhuizen van Kessel-Lo en de graffiti bij jeugdhuis SOJO vertonen nog wel wat kenmerken, het industriële deel van de haven ook. De Vaartkom is inmiddels verhipt, maar het Sint-Maartensdal is nog steeds een buurt waarin Jan en Mohamed met de pet zich thuis lijken te voelen. Stof tot nadenken dus.

Opmerking van de auteur: ik woon zelf ook in een hippe buurt waarvan de rafelranden verdwijnen. Maar dan in een grote stad in de buurt van Leuven 😉

Disclaimer: dit artikel is geen samenwerking met bovengenoemde partijen, slechts enthousiasme van een reiziger die graag fotografeert. 

Meer België off the beaten track?

Ontdek de onbekende kanten van Brussel

Ontdek ruïnes van wel duizend jaar oud

Persoonlijk: terugblik zomer en vooruitblik herfst 2021

The Roaming Omen krijgt voortaan ook een persoonlijk tintje. Naast alle reiservaringen en...

Brussel off the beaten track: Diegem-Lo en Diegem

Stel je voor: je woont in een gehucht van vier straten, maar je hoort eigenlijk altijd wel lawaai....

Avignon off the beaten track: Villeneuve-lès-Avignon

Avignon is een prachtige stad en daardoor enorm druk bezocht. Wil je liever iets rustigs?  Steek...

0 Comments

Submit a Comment

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *