Fietsen in Brussel: doen of niet?

mei 5, 2021 | Dutchman in Belgium

Fietsen in Brussel (foto: Jochem Oomen)

Zoals zovele andere Nederlanders ben ik met een fiets opgegroeid. Die gebruikte ik dan ook jarenlang, totdat ik in Brussel kwam wonen. Na enige tijd twijfelen, ben ik toch overstag gegaan en nu kan ik niet meer zonder. Toch is fietsen in Brussel helaas nog niet zo vanzelfsprekend, hoewel de situatie voor tweewielers sinds kort enorm aan het verbeteren is.

Je springt op je fiets en gaat het verkeer in. Je probeert de tramrails te ontwijken, tussen de aanschuivende auto’s door te manoeuvreren en ook nog eens oogcontact met de passerende autobestuurders te maken, om valpartijen te voorkomen. Dit was tot voor kort mijn ervaring met fietsen in Brussel. Inmiddels is de situatie fel verbeterd. En gelukkig maar!

Want deze stad, die op de leest van de automobilist is geschoeid, is bezig aan een enorme inhaalmanoeuvre. Waar tot voor kort brede autoboulevards het centrum doorkruisten, is de grootste voetgangerszone van Europa aangelegd. Het werd meteen een ommekeer op het vlak van mobiliteit. Het historische stadscentrum is tegenwoordig verschrikkelijk moeilijk bereikbaar met de wagen. En was is dan het alternatief? Het openbaar vervoer, of, juist, de fiets.

Coronafietspaden

 

In 2019 startte de Tour de France toevallig in Brussel. Dit momentum werd aangegrepen om nieuwe fietspaden door de stad aan te leggen. Inmiddels liggen er kilometers aan metersbrede okergele fietspaden langs heel wat grote boulevards, zoals de Kleine Ring rond het centrum.

Om de social distancing tijdens de coronapandemie te kunnen waarborgen, sneuvelden ook heel wat rijbanen van straten ten voordele van tweewielers. Zo kregen onder andere de Wetstraat en snelweg E40 een coronafietspad. Dit zijn tijdelijke fietspaden waarvoor een bouwvergunning is aangevraagd om deze nadien heraan te leggen als fietssnelweg.

Minder discussie

 

Toch staan we nog niet echt waar we zouden moeten staan. Buiten de wegen met fietsinfrastructuur of de rustigere straten om kan het nog behoorlijk lastig zijn om je als fietser voort te bewegen. Verlaat in Oud-Molenbeek of Kuregem het fietspad aan het kanaal en je staat al snel vast tussen de auto’s. Of je neemt de fiets aan de hand en gaat over het trottoir verder.

Ook merk ik dat de mind set van automobilisten ten aanzien van fietsers positief aan het veranderen is. Ja er zijn nog vaak discussies tussen beide partijen over wie er nu wel of geen voorrang heeft. En ja, het gaat nog wel eens mis. Maar al veel minder vaak als vroeger. Steeds meer verlenen autobestuurders tweewielers voorrang op plekken waar dat zou moeten.

Hindernissenparcours

 

Met de groei van het aantal gebruikers van stalen rossen ging ook een ander fenomeen gepaard: heel wat Brusselaars hadden nog niet zo vaak gefietst en waren dit gewoon al doende aan het leren. Niet iedereen onder hen kende de wegcode even goed. Met als gevolg dat mensen soms aan de verkeerde kant van de weg fietsten of andere verkeersregels aan hun laars lapten. Gelukkig is ook dit aan het veranderen. De fiets lijkt gemeengoed te worden, een vaste waarde in het Brusselse verkeerslandschap.

Maar doordat er nog heel wat werk rond fietsinfrastructuur in uitvoering is of op de planning staat, kan een fietstocht van pakweg Merode naar het Spiegelplein soms een hindernissenparcours zijn. Zo ligt er een prachtig fietspad rond het Jubelpark, maar je moet wel tussen het stilstaand verkeer op het Schumanplein door laveren om op het coronafietspad van de Wetstraat te komen. En langs de Kleine Ring ligt dan weer een prachtig fietspad, wat aan het Rogierplein abrupt eindigt. Daar kun je over de wandelpromenade verder, of over de busbaan. Opletten geblazen dus. En verder, over de Leopold II-laan in Molenbeek en Koekelberg, zit je met stukjes fietspad die tussen de parallelbanen van de boulevard lopen.

Activisme

 

En zo is er nog heel wat werk aan de winkel. Om de lokale autoriteiten en autobestuurders duidelijk te maken dat deze vorm van zachte mobiliteit meer en meer aanwezig is en zal zijn, wordt er iedere laatste vrijdag van de maand de Critical Mass Brussels gereden. Rond 2016 deden er slechts een paar honderd mensen per keer aan mee, in 2021 stond de teller al op 2000. Dit is een bont gezelschap van fietsers van alle leeftijden dat de publieke ruimte opeist door zich in grote massa voort te bewegen. Het is een feestelijk gebeuren: er gaat ook heel wat muziek mee.

Fietsen in Brussel, ik kan niet meer zonder. Waar ik ook moet zijn, ik doe het met de fiets. Naar m’n werk over de Waversesteenweg? Geen probleem. In volle spits van Etterbeek naar Anderlecht? Waarom niet. Van Schuman naar Zaventem? Gewoon met de fiets. Wist je trouwens dat buurgemeente Zaventem inmiddels een uitstekend netwerk van fietssnelwegen heeft? Eén van hun fietssnelwegen gaat onder de Leuvensesteenweg door en begint bijna aan het Woluwe Shopping Center. Gewoonweg fantastisch

Praktische tips

 

Ben je inmiddels gewonnen voor het idee om je per fiets in Brussel voort te bewegen? Als ervaringsdeskundige zou ik je de volgende tips kunnen geven:

  • Uitrusting: in Brussel heb je hoogteverschillen van bijna 100 m. Die zijn het probleem niet, mits je over voldoende versnellingen beschikt. Ik denk dat je er toch minstens 7 nodig hebt. Wat de fietshelm betreft: ik zie steeds meer mensen zonder rijden. De keuze ligt dus bij jezelf.
  • Routes: persoonlijk probeer ik zoveel mogelijk over fietspaden en door rustige straten te rijden, waarbij ik rekening hou met de aanwezige hellingen op de rit. Google Maps kan tegenwoordig al een behoorlijk fietsvriendelijk traject voor je uittekenen in Brussel, maar soms zit deze er ook weleens naast.
  • Veiligheid: sommige fietsers kiezen ervoor om vooral assertief te rijden, ik geef eerder de voorkeur aan hoffelijkheid van mijn kant. Dus een vriendelijk knikje naar de bestuurders van auto’s, voorrang verlenen aan de voetgangers die over willen steken, enzovoorts. Tramsporen kunnen trouwens heel irritant zijn. Op de Helmetsesteenweg in Schaarbeek hebben ze de fietssuggestiestrook tussen de sporen getekend, wat niet zonder risico is. Ik ben er ooit gevallen doordat mijn wiel in het spoor kwam. Een te vermijden steenweg dus. Fietssuggestiestrook is een Belgisch begrip: dat suggereert waar je mag fietsen door fietssymbolen herhaaldelijk achter elkaar te laten zien op het wegdek.
  • Diefstal: met de opkomst van de fiets, zit ook het aantal fietsendieven stevig in de lift. Ik werk zelf altijd met twee sloten. In mijn straat zet ik mijn fiets binnen in plaats van buiten en als ik naar het centrum ga, maak ik gebruik van de fietsparkings aan de Beurs en aan de De Brouckère. Deze zijn enkel toegankelijk voor abonnementhouders. Verder zit er ook zo’n grote beveiligde fietsparkeerplaats in de nieuwe parkeergarage aan metrostation CERIA / COOVI. Kan ik mijn fiets niet binnenzetten? Dan zet ik hem gewoon in een fietsenrek of ergens tegen, beveiligd en al met mijn twee sloten. Ik wens de potentiële fietsendieven alvast veel succes om deze door te zagen met een slijptol.
  • Pech onderweg: de stichting Cyclo vzw heeft verspreid over de stad verschillende Fietspunten, onder andere bij de grote treinstations (Noord, Centraal, Zuid en Luxemburg). Hier kun je voor een voordelig tarief je fiets laten repareren. Gewone fietsenmakers hanteren doorgaans een hoger tarief. Persoonlijk kan ik Jeff’s Bicycle Workshop in Etterbeek van harte aanbevelen vanwege de persoonlijke service.
  • Fiets op het openbaar vervoer? Je kan je fiets op de trein meenemen tegen bijbetaling van € 4 (behalve voor vouwfietsen). Op alle stations mag je met een fiets in- of uitstappen, behalve aan Centraal. Op de metro hoef je geen supplement te betalen, maar reizen met de fiets op de ondergrondse is tijdens de spits niet toegestaan.
  • Geen eigen fiets? Villo! is de merknaam van de gele fietsen die je overal in de stad kan zien. Om de paar honderd meter vind je wel een station waar je deze fietsen kan huren of inleveren. Het systeem kan handig zijn, maar veel oude fietsen zijn zwaar en moeilijk bruikbaar om heuvelopwaarts mee te fietsen. De vloot is inmiddels uitgebreid met elektrische fietsen. Check zeker hun website voor alle ins en outs. Ben je van plan om er mee op stap te gaan? Download dan de app en controleer of er fietsen beschikbaar zijn aan je vertrekpunt en of er vrije plaatsen zijn om je fiets achter te laten bij het afhaalpunt.
  • Wil je leren fietsen? Bike for brussels helpt je (letterlijk) op weg.
  • Wil je je fiets registeren om diefstal tegen te gaan? Mybike.brussels is the place to be. Je registreert je fiets online en je krijgt een superstevige unieke sticker die je op het frame plakt. Dit is minder aantrekkelijker voor mensen van het dievengilde. Wordt je fiets toch ontvreemd, dan kan deze met een beetje geluk ontdekt worden, gescand worden en zelfs bij je terug belanden.

En hoe denk jij over fietsen in Brussel? Doe je dit al jarenlang zoals ik? Twijfel je? Of is het niet aan je besteed? Laat gerust hieronder een comment achter.

Disclaimer: dit artikel is slechts een persoonlijke bijdrage over fietsen in Brussel, geen samenwerking met bovengenoemde partijen. Aan dit artikel kunnen ook geen rechten worden ontleend. The Roaming Omen stelt zich niet aansprakelijk in geval van letsel of andere problemen. 

Persoonlijk: terugblik zomer en vooruitblik herfst 2021

The Roaming Omen krijgt voortaan ook een persoonlijk tintje. Naast alle reiservaringen en...

Brussel off the beaten track: Diegem-Lo en Diegem

Stel je voor: je woont in een gehucht van vier straten, maar je hoort eigenlijk altijd wel lawaai....

Avignon off the beaten track: Villeneuve-lès-Avignon

Avignon is een prachtige stad en daardoor enorm druk bezocht. Wil je liever iets rustigs?  Steek...

0 Comments

Submit a Comment

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *