Holland off the beaten track: Gemaal Schuddebeurs

mei 2, 2021 | Netherlands, Travel to

Gemaal Schuddebeurs (foto: Jochem Oomen)

Hoewel het kraaknette Nederland niet meteen avontuur oproept, valt er toch nog van alles te ontdekken. Zo bevindt zich vlak aan de bruggen en de havens van Moerdijk het Gemaal Schuddebeurs. Hier is een oude scheve molen, een aangenaam wandelgebied en zelfs een moeras aan het Hollands Diep. En… Dit is naar Nederlandse maatstaven moeilijk bereikbaar.

Ontelbare keren stak ik de Moerdijkbruggen over. Via de snelweg, over de gewone spoorlijn en ook over de hogesnelheidslijn. Gemotoriseerd verkeer en treinen rijden hier af en aan, zo ook de schepen die uit het hinterland komen. Je zou welhaast vergeten dat de nabijgelegen polder zo rustig is.

Want nog geen kilometer hier vandaan, kom je in een heel andere wereld. Rond het Gemaal Schuddebeurs is het namelijk stil en gaat de natuur zijn gang. Komt de wind uit het oosten, dan hoor je het verkeer niet eens. Enkel overvliegende vogels en eenden die in het water plonzen.

Gemaal Schuddebeurs (foto: Jochem Oomen)

Schever als de Toren van Pisa

Even voor onze lezers die niet in de polder wonen: een gemaal is een installatie die water tussen een lager en een hoger gelegen gebied transporteert. De polder, waarin deze installatie staat, ligt namelijk lager dan het Hollands Diep, wat aan de andere kant van de dijk voorbij stroomt. Natuurlijk wil je in de polder droge voetjes houden als je aan landbouw doet, vandaar dat er hier al eeuwenlang gemalen staan.

Bijvoorbeeld de Schuddebeursche watermolen, de blikvanger van deze plek, die al heel lang geen wieken meer heeft. In 1794 werd deze gebouwd om water op te slaan, het was één van de modernste van het land. Tijdens de Tweede Wereldoorlog kreeg deze oude watermolen het enorm te verduren en rond 1960 werd er een nieuwe gemaal gemaakt, wat nog steeds functioneert. De oude watermolen raakte in verval. Deze zou sinds 1998 schuin staan, nog schever als de Toren van Pisa, als gevolg van het instorten van een kanaal wat onder de molen doorloopt. De laatste jaren is deze opnieuw gerestaureerd en er wonen nu mensen in. Het valt ook niet direct op dat deze schuin staat.  

Gemaal Schuddebeurs (foto: Jochem Oomen)

Tegen overstromingen

Oorspronkelijk werd er in deze polder vooral aan landbouw gedaan, maar het risico op overstromingen bleef bestaan. Daarom werd het gebied tussen de watermolen en de rivier een waterbergingsgebied. Hier kan dus overtollig water worden opgeslagen zodat de naburige dorpen niet overstromen. Agrarische activiteit vindt hier dan ook niet meer plaats, de natuur is hier nu heer en meester. Waterschap Brabantse Delta en de lokale gemeente Drimmelen hebben hier een wandelpad aangelegd waardoor je helemaal rond kan gaan.

En dat is de moeite, want hier komt de Europese orchidee rietorchis voor, een paarse bloem. Bijzondere vogelsoorten komen hier ook langs, voor de liefhebbers staat er een vogelkijkhut.

Hollands Diep (foto: Jochem Oomen)

Drassige rivieroever

Tegenover het gemaal uit 1960 loopt de hoge dijk, die de polder beschermt tegen het water van het Hollands Diep. Eenmaal op de dijk kun je goed het hoogteverschil zien tussen de polder en de rivier, want hier ligt één van de laagste plekken van de provincie Noord-Brabant.

Onder aan de dijk ligt de rivieroever. Hoe dichter je bij het water komt, hoe drassiger het wordt. Eigenlijk is dit een moerassig landschap. Het geeft een beetje de indruk hoe Nederland ooit is geweest, voordat er gepolderd werd. Op het moment van schrijven lag er ook een bootje met roeispaan in het moeras weg te roesten. Tip van de schrijver: neem rubberen laarzen mee als je niet wilt wegzakken!

Moerdijk (foto: Jochem Oomen)

IJzeren monument

Even verderop zie je de auto’s en treinen voorbijrazen. Wie de tijd heeft, kan nog even naar de Moerdijkbrug gaan. Want naast de brug van de snelweg staat een interessant monument, dat je eerder in Midden- of Oost-Europa zou kunnen vinden. Het is een restant van de oude Moerdijkbrug uit 1936. Waarschijnlijk ben je er al vaak voorbijgereden, maar aan de dijk kun je het eens van dichtbij bekijken.

Heb je nog meer tijd en een auto of een fiets? Wij bezochten na Gemaal Schuddebeurs en de Moerdijkbrug nog de oude binnenhaven van Moerdijk en het vestingstadje Klundert. Allemaal off the beaten track bestemmingen. Klundert kan ik serieus aanraden, omdat daar een stadhuis in renaissancestijl staat, een gracht door het centrum loopt en omdat dit bijna helemaal omzoomd wordt door een vestinggordel met dito gracht. En Moerdijk? Je moet ervan houden. Is industrie echt je ding? Ga er dan zeker heen.

Hoe kom je hier?

Per trein: vanuit Breda of Dordrecht kun je naar station Lage Zwaluwe rijden met de Sprinter (stoptrein). Hier kun je per fiets of te voet verder naar Gemaal Schuddebeurs. De NS biedt hier ook OV-fietsen aan. Afhankelijk van je route is het dan nog 5 à 6 km fietsen.

Met de bus: vanuit Breda rijdt bus 122 naar Lage Zwaluwe. Stap af aan bushalte Oude Weg te Lage Zwaluwe. Vanaf hier is het ongeveer 2 kilometer wandelen.

Met de auto: volg gewoon de GPS.

Meer reistips voor Nederland?

Getest: de gloednieuwe kabelbaan van Namen

Sinds mei 2021 heeft België een nieuw openbaar vervoersmiddel: een stadskabelbaan. De Téléphérique...

Dit zijn mijn meest memorabele reiservaringen

Iedere reiziger heeft wel een aantal dingen op reis meegemaakt die hij of zij niet zo snel zal...

Brussel off the beaten track: Europese Wijk

De meeste mensen kennen deze buurt vooral van het nieuws of van het voorbijrijden. Sommigen hebben...

0 Comments

Submit a Comment

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *